Nostr notes by

gm, ☀️ is up. ⚡️ is up. ☕️ is up. ...

2026-06-04T12:56:22Z

gm,
☀️ is up.
⚡️ is up.
☕️ is up.

Submission by Pablo Mendoza Q: what makes a good photograph? A: ...

2026-06-04T12:56:04Z

Submission by Pablo Mendoza

Q: what makes a good photograph?

A: For me, a good photograph invites reflection. I am drawn to images that create tension between reality and interpretation, where the familiar becomes uncertain or unsettling without being too obvious. Photography gains meaning for me when it reveals something hidden within the everyday, not through explanation, but through ambiguity, atmosphere, and contradiction.

https://adiospaz.com

#noicemag #photography

https://youtu.be/p1LO6uxy11I

2026-06-04T12:56:01Z

In reply to nevent1q…y7ee
_________________________

https://youtu.be/p1LO6uxy11I

Nostr event nevent1qqsgtnv0qzg7gq4n0ymw08ep7amslj6umhld3evq8yr00twkc97808gpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsq0qzt0pkx5w6qpdajpkdle9zsxhe66gfa57tmp3gf23m8cd6u2sckv99mt

2026-06-04T12:55:41Z

天井裏住美奈

We can now reveal & confirm that President William Ruto ...

2026-06-04T12:55:33Z

We can now reveal & confirm that President William Ruto departed Kenya today aboard a privately chartered Boeing 737-800 operating under callsign T7BBJ2 (Hex: 500517).

The aircraft is currently over Zimbabwe en route to South Africa.

This is the same private jet that was used for the President's trip to Azerbaijan. We can also reveal that the aircraft is linked to Empire Aviation, a UAE-based aviation company.

Our investigations have uncovered additional information that may raise questions about connections involving another African country currently experiencing conflict. We are still verifying the details and will share more once confirmed.

What is already clear is that this is an expensive chartered flight.

The bigger question is: why charter a private jet when commercial options were available?

another yankee pimp in africa - which he increase BREAD price in nairobi

People keep saying that

2026-06-04T12:55:26Z

In reply to nevent1q…drj3
_________________________

People keep saying that

📰 In this week's issue: ...

2026-06-04T12:55:19Z

📰 **In this week's issue:**

📰 **A Viral Social Media Firestorm Just Ignited A Luxury Travel Boom In Mexico’s Wine Country**
✍️ by NM team

The viral video everyone is fighting about online is actually making this destination hotter than Cabo. Click now to find out why the ultra-wealthy are rushing to book their stay.

🔗 https://nostrmag.com/article/w22travel01

📊 id#111699985

Nostr event nevent1qqsw8f73wuw7pvyyef2hakh0l6e8zn37yq2jq3lxyzm4t3n5u9p4v4cpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgstzyqt7paqj9ec7z2k3ut85rap6g5qwqzm7waxtv6fc3wyg9qp9zgmk2vyx

2026-06-04T12:55:17Z

放送委員やったかも

I'm a bot dedicated to showcase the dreamy beauty of ...

2026-06-04T12:55:11Z

I'm a bot dedicated to showcase the dreamy beauty of Slovenia, sharing carefully handpicked and curated content.
Explore #Slovenia : Where Magic and Beauty Unite in One Small Package!

Today, I've chosen this video for our #nostr audience.

https://youtu.be/CWM6JXMdO7M

Thanks to slovenia who shared this video with us

#ifeelsLOVEnia 💚 #wanderlustwednesday #sLOVEnia #cycling #tourOfSlovenia

Nostr event nevent1qqsyn52ywwrdu5j0xkaa4jqp3y2nmpk7xk4ass506s5qu8kkts65g3gpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsw8fveyjfne8ul9hurgjg9t6ectrc5sr7ap30dh9wlpzlde5hxvfqkvw375

2026-06-04T12:55:08Z

Nostr event nevent1qqsy8xqs6v2aw7xq5dakd59zlf0e4j5c4fczv462nxlq0s8p65rw9zqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsf3h37fj8vw65lck7fxzgc0dw38atlkmugtz32x5ufm7t4sjf3tegrhr908

2026-06-04T12:54:56Z

In reply to nevent1q…z6ls
_________________________

I don’t know a single person outside of here who knows anything ...

2026-06-04T12:54:51Z

In reply to nevent1q…5sgf
_________________________

I don’t know a single person outside of here who knows anything about monero. Everyone has heard of bitcoin.

🫡 GM ☕️⚡️🔥

2026-06-04T12:54:50Z

In reply to nevent1q…qnvh
_________________________

🫡 GM ☕️⚡️🔥

Nostr event nevent1qqsyvswwdytrv0hvgn7m8r4pl8vxee5lafnwf8hsxtj74wzvykrgm6gpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsvr6dt8ft292mv5jlt7382vje0mfq2ccc3azrt4p45v5sknj6kkscj9x4yk

2026-06-04T12:54:50Z

quoting
nevent1q…vec8
Spiral chart. #Bitcoin

A p2p OF that runs payments on lightning with zero platform fees. ...

2026-06-04T12:54:40Z

A p2p OF that runs payments on lightning with zero platform fees. This is crazy enough that it might just work.

quoting
nevent1q…3065
LightningFans

Nostr event nevent1qqs0q7xg2e9mwfyzjusynhu7y460gllkqsrf8uk0mj0fguufjaagj9cpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45skssv0jzg

2026-06-04T12:54:41Z

I love meeting older surfers who tell me they surfed el zonte ...

2026-06-04T12:54:35Z

I love meeting older surfers who tell me they surfed el zonte before I was born. Please humble me further, as if the 3 footers in nc weren’t humbling me enough
😂🙏🏼😭

Nostr event nevent1qqszkhy2y0suq5hn4mwlhsfz5dujq6ql32kpqvr5h29eyly078t9pqqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgszwj3wsmc60t95tvql9ypgfg6rcfyvhyfkw76r6lmkzk63xx2d3vqunkv63

2026-06-04T12:54:32Z

女の名前の出現に厳しいSNS

Nostr event nevent1qqsxcykujzcjpzp02egkvfrgas5zaa5fr57fkajaucy8e3d2m20lr7spdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45sksuhmkze

2026-06-04T12:54:32Z

Looks like I was wrong, thought it was 20k in 2022 🤷‍♂️ ...

2026-06-04T12:54:31Z

In reply to nevent1q…degm
_________________________

Looks like I was wrong, thought it was 20k in 2022 🤷‍♂️
Guess we'll find out which will be true

Thank you. I must not have googled hard enough lol.

2026-06-04T12:54:31Z

In reply to nevent1q…a7zr
_________________________

Thank you. I must not have googled hard enough lol.

“Bitcoin is a hedge against inflation.” ...

2026-06-04T12:54:28Z

“Bitcoin is a hedge against inflation.”

the poster is brilliant sick!

2026-06-04T12:54:25Z

In reply to nevent1q…cppx
_________________________

the poster is brilliant sick!

Nostr event nevent1qqsw6dpnp03ml5y93rzfnx9khewvweymgzu92d9dw6hzy9v40n74m8spdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45sksstftf8

2026-06-04T12:54:23Z

Nostr event nevent1qqsq8082lxhhhtqmvjddr8rkgs4q3fzd5wyde88hlyuw4va92jz5ctspdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsqgp43hwl8f7kf6nztgexa6gm0g9ng9jqvla2vaqykg3df7wxuzmsapn5z9

2026-06-04T12:54:21Z

ちょっとだけʅ( ՞ਊ՞)ʃ🔪

Please quit voting. #democracy #massie #thomasmassie ...

2026-06-04T12:54:20Z

Please quit voting. #democracy #massie #thomasmassie

quoting
nevent1q…097c
John F. Kennedy was assassinated on November 22, 1963, because he wanted to splinter the money printer proxy CIA into a thousand pieces. Since that moment the money printer mafia and its proxies, such as the CIA, have tightened their grip on the society. And now you are trying to vote your way out of their control. What color is the sky in your world?

This Thomas Massie stuff is totally retarded. The reason why Massie gets a lot of attention from the mainstream media -- unlike any Bitcoiners who talk about the importance of peer-to-peer cash -- is this: Massie is not a threat to the system.

#politics #USD #bitcoin #centralbank #CBDC #stablecoins #USDC #USDT #bitcoin #CIA #thomasmassie #massie #democracy

Blackstone's private credit fund sees redemption requests of ...

2026-06-04T12:54:19Z

Blackstone's private credit fund sees redemption requests of about 10% in Q2

CNBC's Leslie Picker reports on the latest news from Blackstone.

https://www.cnbc.com/video/2026/06/04/blackstones-private-credit-fund-sees-redemption-requests-of-about-10-percent-in-q2.html

📰 In this week's issue: 🌟 NEW YORK COURT WANTS ...

2026-06-04T12:54:19Z

📰 **In this week's issue:**

🌟 NEW YORK COURT WANTS SATOSHI BITCOIN

"A wyoming llc is trying to seize 3.8 million bitcoin from satoshi himself. the judge might actually say yes. Chaos is co..."

— Milan

📚 Read now: https://nostrmag.com/article/w22bitcoin02

🔢 id#890368865

Agentic AI could disrupt the internet the way AI coding disrupted ...

2026-06-04T12:54:19Z

Agentic AI could disrupt the internet the way AI coding disrupted software: UBS' Hoffmann-Burchardi

Ulrike Hoffmann-Burchardi, UBS CIO for global equities, joins 'Squawk Box' to discuss the latest market trends, state of the economy, impact of the Iran war, state of the AI boom, and more.

https://www.cnbc.com/video/2026/06/04/agentic-ai-could-disrupt-the-internet-the-way-ai-coding-disrupted-software-ubs-hoffmann-burchardi.html

Nostr event nevent1qqsy7yzwyxqhdjkxxl2zhpdwerx6yzngvp2ec4cfkdun43g7pzacd9qpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45sks9642kh

2026-06-04T12:54:15Z

Good point. The one thing everyone seems to agree on is that this ...

2026-06-04T12:54:04Z

In reply to nevent1q…zmpr
_________________________

Good point. The one thing everyone seems to agree on is that this shit isn't it. Something's not right, they just don't know what. People need to see the winning.

Nostr event nevent1qqsyns85v6zqcl7jh5lkklfkzj66jss34tgh9aq3g2fau978dsfzv2cpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45skszgnruz

2026-06-04T12:53:54Z

For the first time in 36 years, European Union and US flags are ...

2026-06-04T12:53:50Z

In reply to nevent1q…vhvh
_________________________

For the first time in 36 years, European Union and US flags are not displayed at a protest in #Albania, but only flags of Albania and Kosovo. The protest against the Kushner & Trump project has now turned against both the government and the opposition. 🇦🇱🇽🇰

Nostr event nevent1qqs2ft3pxsszr70jeagmk89mkj2qc030gvhtx7k4fpczw356cp30nngpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsrpg26fagjmatk44ntesjv40uyukkl4c79r0n3vxp8l0j7zr45sksuh7sde

2026-06-04T12:53:49Z

Nostr event nevent1qqsysrw6jymeekxvnt0awgedhxcm49pv2zxzs7kucvympsj9ed38p5cpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgstwp7khelanny7rthg86qu8x2p2m8u7ax76kcfzyvnpl0waddqcgq0x754j

2026-06-04T12:53:29Z

華絵里奈

Nostr event nevent1qqsdryh8cv058c5608lskra9yf2a4ncy82kjl5dcfpqavec6mpl57vspdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgszxw2mecdp3ljl7k77z5lu63lv68xkde5xdpxl6t8uhk06l5c9evcddes2s

2026-06-04T12:53:27Z

全く独裁者とのやり取りは大変だ

Nostr event nevent1qqsvl442m35xdqx0awfnus7hfjeedl7a98j63aag5y5edrdc3f09ssqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgswlz0wg42s7umh9pxnreylc4l9wvhlc2u457lnt5839ywklgncwkqc0ny5k

2026-06-04T12:53:27Z

頭の締め付け感は緊張型頭痛。肩こりといっしょに起こることが多い。片頭痛は温めると悪化するが、緊張型頭痛は温めると改善する

Nostr event nevent1qqsxcd2wcu2lss0t2pms0szhsfu9f55etxqee46h5ukpylqn8lr6nrcpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgs9jvtaxt5fe02lkljl3ctthm3fud039d9uv4sunf53esrg4uxml0gjna33g

2026-06-04T12:53:21Z

最後にゴウエモン女の子説出してくるのやめてね

Bitcoin long lost the narrative war to Monero. It will get TradFi ...

2026-06-04T12:53:13Z

In reply to nevent1q…zmpr
_________________________

Bitcoin long lost the narrative war to Monero.

It will get TradFi adoption which will draw more people to Monero.

Nostr event nevent1qqsdw2pa7ekx8yxxgg75e56eq97mtpxtpsalqgel0ya67w4p54kdw8cpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsv54w7vptp4t8wnscl2ly4hkkqz66m2d999q3ntrrdrzl29nnxy4cx94tpj

2026-06-04T12:53:02Z

誰よその女！

Nostr event nevent1qqsdqav2hfrwv5zwrg0snghmleyprdxlp438uj87l5l04vyl2skanuqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgsqgp43hwl8f7kf6nztgexa6gm0g9ng9jqvla2vaqykg3df7wxuzms0sx82y

2026-06-04T12:52:51Z

┌(┌՞ਊ՞)┐ｷｪｧｧｧｪｪｪｪｧｧｧ

Nostr event nevent1qqspl6mt7tjc9zhaeamt7gj9823mxn43ndkcevr8dg944c947se44xspdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgswu8nlylaqd9z5tehdevdesv80qsa8tmtww6c2qmq24lxwhx9zsrsad3xdq

2026-06-04T12:52:45Z

甲斐梨奈

https://orangebible.com/

2026-06-04T12:52:42Z

In reply to nevent1q…006l
_________________________

https://orangebible.com/

https://ordain.art/films

2026-06-04T12:52:33Z

In reply to nevent1q…zhru
_________________________

https://ordain.art/films

"second place is the first loser"

2026-06-04T12:52:28Z

In reply to nevent1q…6r3h
_________________________

"second place is the first loser"

Nostr event nevent1qqsq94v6zgas4mmfzmhuffw50ywqu0k7622d3hysa4n0kzdltqhrcrqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgszwj3wsmc60t95tvql9ypgfg6rcfyvhyfkw76r6lmkzk63xx2d3vqmye8xd

2026-06-04T12:52:27Z

ちがう、帰りな

Nostr event nevent1qqsfj6sxlasz55mlykhww9ce5y8ev0nvupqz35fhv5q4j5wehtjl5hgpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgszxw2mecdp3ljl7k77z5lu63lv68xkde5xdpxl6t8uhk06l5c9evccfq85y

2026-06-04T12:52:21Z

バランスシート次第で宮崎に飛んで帰るか、日立〇〇〇〇目指すか決まるな

Nostr event nevent1qqszd60vk4zemfjmf8lqvqlt4dysh6c2y7kfxh0d0y9s6v90w2exungpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgszwj3wsmc60t95tvql9ypgfg6rcfyvhyfkw76r6lmkzk63xx2d3vqj3ud3d

2026-06-04T12:52:17Z

買えりな

Bear market? You could (or should?) have chosen a more stable ...

2026-06-04T12:52:11Z

In reply to nevent1q…wg50
_________________________

Bear market? You could (or should?) have chosen a more stable coin like Monero.

Nostr event nevent1qqsp8tn04yeupush3uwz2pkf07z3dsru72xtak7mm4rewrgz6wzhymqpdpmhxue69uhhqunfd46hxtnwdaehgu339e3k7mf0dehhxarj8fc8y6tdw4ejumn0wd68yvfwvdhk6tmhv43zkmn0wd68ywnswf5k6atn9ehx7um5wgcjucm0d5hkummnw3er5urjd9kh2uewdehhxarjxyhxxmmd9ahku7tcqgst5v67wyyx5cq78hd55nqgzkfgna629gnsg39fpxjhlvnsfedlczqq6ps5v

2026-06-04T12:52:17Z

⁉️เหตุใด Bitcoin จึงใช้ทั้ง SHA-256 และ RIPEMD-160 ในการสร้าง Address? : ปรัชญาเบื้องหลังการออกแบบของ Satoshi Nakamoto

ในบรรดาการออกแบบทั้งหมดของ Bitcoin มีรายละเอียดหนึ่งที่มักถูกมองข้าม แต่กลับสะท้อนความลุ่มลึกทางวิศวกรรมและวิทยาการเข้ารหัสอย่างยิ่ง นั่นคือการที่ Bitcoin ไม่ได้ใช้ SHA-256 เพียงอย่างเดียวในการสร้าง Address แต่กลับเลือกใช้ฟังก์ชันแฮชสองชั้น คือ SHA-256 และ RIPEMD-160

หลายคนอาจตั้งคำถามว่า หาก SHA-256 มีความปลอดภัยสูงอยู่แล้ว เหตุใดจึงต้องเพิ่ม RIPEMD-160 เข้ามาอีกชั้นหนึ่ง

คำตอบไม่ได้อยู่เพียงเรื่องความปลอดภัยเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องการกระจายความเสี่ยงทางคริปโตกราฟี (Cryptographic Diversity) การลดพื้นที่โจมตี (Attack Surface Reduction) ประสิทธิภาพของเครือข่าย และหลักวิศวกรรมระบบที่เรียกว่า Defense in Depth หรือการป้องกันหลายชั้น (Nakamoto, 2008; Antonopoulos, 2023)

⸻

Hash Function คืออะไร

Hash Function คือฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์ที่รับข้อมูลขนาดใดก็ได้และแปลงออกมาเป็นข้อมูลขนาดคงที่

ตัวอย่างเช่น

SHA-256 ให้ผลลัพธ์ยาว 256 บิต

หรือ

256 bits = 32 bytes = 64 hexadecimal characters

ส่วน RIPEMD-160 ให้ผลลัพธ์

160 bits = 20 bytes = 40 hexadecimal characters

คุณสมบัติสำคัญของ Hash Function คือ

• คำนวณไปข้างหน้าได้ง่าย

• ย้อนกลับแทบเป็นไปไม่ได้

• ข้อมูลเพียง 1 บิตที่เปลี่ยนไป จะทำให้ผลลัพธ์เปลี่ยนไปเกือบทั้งหมด (Avalanche Effect)

• ยากอย่างยิ่งที่จะสร้างข้อมูลสองชุดให้ได้ค่าแฮชเดียวกัน (Collision Resistance)

(Menezes, van Oorschot & Vanstone, Handbook of Applied Cryptography, 1996)

⸻

กระบวนการสร้าง Bitcoin Address

ในระบบ Bitcoin แบบดั้งเดิม (P2PKH)

Private Key จะถูกสร้าง Public Key ผ่าน Elliptic Curve Cryptography ก่อน

จากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการแฮช

Public Key

↓

SHA-256

↓

RIPEMD-160

↓

HASH160

↓

Version Byte

↓

Checksum

↓

Base58Check Encoding

↓

Bitcoin Address

ในรูปสมการ

HASH160 = RIPEMD-160(SHA-256(Public Key))

ผลลัพธ์สุดท้ายคือ Address ที่มนุษย์สามารถอ่านได้ เช่น

1A1zP1eP5QGefi2DMPTfTL5SLmv7DivfNa

ซึ่งเป็น Address ของ Genesis Block (Antonopoulos, Mastering Bitcoin, 2023)

⸻

เหตุผลที่ 1 : ลดขนาดข้อมูล

Public Key แบบไม่บีบอัด (Uncompressed Public Key)

มีขนาด 65 ไบต์

หรือ

520 บิต

เมื่อผ่าน SHA-256

จะเหลือ

256 บิต

จากนั้นผ่าน RIPEMD-160

จะเหลือเพียง

160 บิต

กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ

520 bits → 256 bits → 160 bits

ขนาดข้อมูลลดลงประมาณ 69%

ผลที่ตามมาคือ

• Address สั้นลง

• เก็บข้อมูลใน Blockchain น้อยลง

• ลด Bandwidth ของเครือข่าย

• ลดพื้นที่จัดเก็บของ Node

ในปี 2008 ซึ่ง Bitcoin ยังไม่มีผู้ใช้จำนวนมาก การประหยัดข้อมูลทุกไบต์ถือเป็นเรื่องสำคัญมาก (Nakamoto, Bitcoin White Paper, 2008)

⸻

เหตุผลที่ 2 : ซ่อน Public Key

สิ่งที่หลายคนไม่ทราบคือ

Bitcoin Address ไม่ใช่ Public Key

แต่เป็น Hash ของ Public Key

ดังนั้นก่อนที่เหรียญจะถูกใช้ครั้งแรก

Public Key ที่แท้จริงจะยังไม่ถูกเปิดเผยบน Blockchain

สิ่งที่ปรากฏมีเพียง HASH160 เท่านั้น

หากวันหนึ่งมีการค้นพบช่องโหว่ใน Elliptic Curve Cryptography

ผู้โจมตีจะยังไม่สามารถโจมตี Public Key ที่ถูกซ่อนไว้ได้โดยตรง

แนวคิดนี้เรียกว่า

Public Key Obfuscation

หรือการพรางกุญแจสาธารณะ

(Andreas Antonopoulos, Mastering Bitcoin)

⸻

เหตุผลที่ 3 : การกระจายความเสี่ยงทางคริปโตกราฟี

SHA-256 ถูกออกแบบโดย NSA

ส่วน RIPEMD-160 ถูกพัฒนาโดยกลุ่มนักวิจัยยุโรป

ดังนั้นทั้งสองอัลกอริทึมจึงมีที่มาคนละสาย

Satoshi จึงไม่ได้ฝากความเชื่อมั่นไว้กับระบบเดียว

แต่ใช้แนวคิด

Cryptographic Redundancy

หรือความซ้ำซ้อนเชิงความปลอดภัย

หากในอนาคตมีการค้นพบจุดอ่อนของ SHA-256

ผู้โจมตียังต้องทำลาย RIPEMD-160 ต่ออีกชั้นหนึ่ง

ในทางกลับกัน

หาก RIPEMD-160 มีปัญหา

SHA-256 ก็ยังคงทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันชั้นแรก

แนวคิดนี้คล้ายกับการใช้

Lock A + Lock B

แทนการใช้เพียง Lock A

(Schneier, Applied Cryptography, 2015)

⸻

เหตุผลที่ 4 : ป้องกัน Second Preimage Attack

สมมติว่าผู้โจมตีต้องการสร้าง Public Key ใหม่

ที่ให้ HASH160 เดียวกับเจ้าของเดิม

ผู้โจมตีต้องผ่านทั้ง

SHA-256

และ

RIPEMD-160

พร้อมกัน

ความยากในการโจมตีจึงเพิ่มขึ้นมหาศาล

ในทางทฤษฎี

RIPEMD-160 มีระดับความปลอดภัยต่อ Collision ประมาณ

2⁸⁰

ส่วน SHA-256 มีระดับความปลอดภัยประมาณ

2¹²⁸ ถึง 2²⁵⁶

ขึ้นอยู่กับรูปแบบการโจมตี

ตัวเลขเหล่านี้สูงจนเกินขีดความสามารถของคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องบนโลกในปัจจุบัน

(Stallings, Cryptography and Network Security, 2022)

⸻

เหตุผลที่ 5 : ความสมดุลระหว่างความปลอดภัยและประสิทธิภาพ

คำถามสำคัญคือ

หาก SHA-256 ปลอดภัยกว่า

ทำไมไม่ใช้ SHA-256 เป็น Address ไปเลย?

คำตอบคือ

Address จะยาวขึ้นมาก

SHA-256

=

256 bits

=

64 ตัวอักษรฐานสิบหก

ในขณะที่ RIPEMD-160

=

160 bits

=

40 ตัวอักษรฐานสิบหก

Address ที่สั้นกว่า

หมายถึง

• คัดลอกง่ายกว่า

• เกิดความผิดพลาดน้อยกว่า

• ส่งต่อได้สะดวกกว่า

• ประหยัดพื้นที่ใน Blockchain

Satoshi จึงเลือกจุดสมดุลระหว่าง

Security

และ

Efficiency

แทนที่จะผลักไปสุดทางด้านใดด้านหนึ่ง

(Narayanan et al., Bitcoin and Cryptocurrency Technologies, Princeton University Press, 2016)

⸻

เหตุผลที่ 6 : ปรัชญา Cypherpunk และการออกแบบแบบ Anti-Fragile

กลุ่ม Cypherpunk มีแนวคิดสำคัญว่า

“อย่าเชื่อถือสิ่งใดเพียงจุดเดียว”

(Never trust a single point of failure)

การใช้ SHA-256 และ RIPEMD-160 ร่วมกันสะท้อนปรัชญานี้โดยตรง

Bitcoin ไม่ได้อาศัย

รัฐบาล

ธนาคาร

บริษัท

หรืออัลกอริทึมเพียงตัวเดียว

แต่สร้างระบบที่มีความทนทานต่อความล้มเหลวของส่วนประกอบแต่ละชิ้น

แนวคิดนี้สอดคล้องกับทฤษฎีระบบซับซ้อน (Complex Systems Theory)

และแนวคิด Anti-Fragility ของ Nassim Nicholas Taleb

ซึ่งระบุว่าระบบที่ดีไม่ควรพึ่งพาองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งมากเกินไป

(Taleb, Antifragile, 2012)

⸻

มุมมองจากทฤษฎีสารสนเทศ

Claude Shannon บิดาแห่งทฤษฎีสารสนเทศเสนอว่า

ความปลอดภัยของระบบควรขึ้นอยู่กับความยากในการดึงข้อมูลย้อนกลับ

ไม่ใช่การปกปิดวิธีการทำงาน

(Shannon, A Mathematical Theory of Communication, 1948)

Address ของ Bitcoin จึงทำหน้าที่เสมือน

Information Compression Layer

ที่บีบอัดข้อมูลจาก Public Key ให้เหลือเพียงสารสนเทศที่จำเป็นต่อการระบุตัวตน

แต่ยังคงรักษาความยากในการย้อนกลับไว้ในระดับมหาศาล

นี่คือการแลกเปลี่ยนระหว่าง

Entropy

Efficiency

และ

Security

อย่างลงตัว

⸻

บทสรุป

การใช้ SHA-256 และ RIPEMD-160 ร่วมกันไม่ได้เกิดจากความบังเอิญ หรือความซับซ้อนที่ไม่จำเป็น หากแต่เป็นผลลัพธ์ของการออกแบบที่รอบคอบอย่างยิ่งของ Satoshi Nakamoto

SHA-256 ทำหน้าที่เป็นกำแพงความปลอดภัยชั้นแรก

RIPEMD-160 ทำหน้าที่ลดขนาดข้อมูลและเพิ่มชั้นการป้องกัน

ทั้งสองทำงานร่วมกันเป็น HASH160 ซึ่งช่วยให้ Bitcoin Address มีขนาดเล็ก ใช้งานสะดวก ประหยัดทรัพยากร และยังคงความปลอดภัยในระดับสูงมาก

เมื่อมองลึกลงไป การออกแบบนี้สะท้อนหลักการสำคัญของ Bitcoin ทั้งระบบ นั่นคือ

“ความเรียบง่ายบนพื้นผิว แต่ซ่อนความลุ่มลึกของวิศวกรรมไว้ภายใน”

และนี่เองคือเหตุผลที่ผ่านมากว่าหนึ่งทศวรรษครึ่ง สถาปัตยกรรมพื้นฐานดังกล่าวยังคงทำงานได้อย่างมั่นคง โดยแทบไม่ต้องเปลี่ยนแปลงเลยตั้งแต่วันที่ Bitcoin ถือกำเนิดขึ้นในปี 2009.

————

Bitcoin Address กับมิติที่ลึกกว่าความปลอดภัย : การบีบอัดสารสนเทศในเครือข่ายการเงินแบบกระจายศูนย์

หากมองผ่านเลนส์ของวิทยาการเข้ารหัสเพียงอย่างเดียว การใช้

SHA-256 → RIPEMD-160

อาจดูเป็นเพียงการเพิ่มชั้นความปลอดภัย

แต่หากมองผ่านทฤษฎีสารสนเทศ (Information Theory) และฟิสิกส์ของการคำนวณ (Physics of Computation) เราจะพบว่า HASH160 คือกลไกการ “บีบอัดสารสนเทศ” (Information Compression) ที่ชาญฉลาดอย่างยิ่ง

Public Key ของ Bitcoin เกิดจาก Elliptic Curve Cryptography (ECC)

โดยใช้เส้นโค้ง

y² = x³ + 7

บนสนามจำกัด (Finite Field)

ซึ่งเรียกว่า secp256k1

Public Key หนึ่งชุดประกอบด้วยพิกัด

(x,y)

ขนาดรวมประมาณ 520 บิต (แบบ Uncompressed)

หรือ 264 บิต (แบบ Compressed)

แต่สำหรับการรับเงิน

ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูลทั้งหมดนี้

Bitcoin จึงเก็บเพียง “ลายนิ้วมือทางคณิตศาสตร์”

ของ Public Key

ซึ่งก็คือ HASH160

กล่าวอีกนัยหนึ่ง

Address ไม่ใช่ตัวตน

แต่เป็นเงาของตัวตน

ไม่ใช่ Public Key

แต่เป็นร่องรอยของ Public Key

แนวคิดนี้คล้ายกับการที่เรารู้จักบุคคลจากลายนิ้วมือ มากกว่าการรู้จักจากโครงสร้าง DNA ทั้งหมด

(Schneier, Applied Cryptography)

⸻

Entropy และความไม่สามารถย้อนกลับ

Claude Shannon อธิบายว่า

สารสนเทศคือความไม่แน่นอน

(Information is uncertainty)

ยิ่งระบบมี Entropy สูง

ยิ่งคาดเดาได้ยาก

Private Key ของ Bitcoin มีขนาด

256 บิต

หรือมีจำนวนความเป็นไปได้

2²⁵⁶

≈ 1.16 × 10⁷⁷

ค่าดังกล่าวมากกว่าจำนวนอะตอมทั้งหมดในเอกภพที่สังเกตได้เสียอีก

ซึ่งประมาณ

10⁸⁰

(Eddington; Shannon)

ดังนั้นแม้ Address จะเป็นเพียงผลลัพธ์ของ HASH160

แต่การย้อนกลับจาก Address ไปสู่ Private Key

แทบเป็นไปไม่ได้ทางกายภาพ

ไม่ใช่เพราะห้ามทำ

แต่เพราะเอกภพไม่มีพลังงานเพียงพอให้ทำ

แนวคิดนี้สัมพันธ์กับงานของ Rolf Landauer

ซึ่งเสนอว่า

“Information is Physical”

หรือ

“สารสนเทศเป็นสิ่งทางกายภาพ”

การคำนวณทุกครั้งต้องใช้พลังงาน

ต้องใช้เวลา

และต้องอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของเอกภพ

(Landauer, 1961)

⸻

ทำไมจึงเป็น RIPEMD-160 ไม่ใช่ SHA-1

ในช่วงที่ Bitcoin ถูกออกแบบ

ปี 2007–2008

SHA-1 กำลังถูกตั้งคำถามเรื่องความปลอดภัย

นักวิจัยจำนวนมากเริ่มค้นพบเทคนิคการลดความซับซ้อนของการหา Collision

(Wang et al., 2005)

Satoshi จึงมีทางเลือกหลักอยู่ 2 ทาง

1. ใช้ SHA-256 ตรง ๆ
2. ใช้ RIPEMD-160 ต่อจาก SHA-256

การเลือกข้อที่สองทำให้ได้ข้อดีพร้อมกันหลายด้าน

• Address สั้นลง

• ไม่พึ่งอัลกอริทึมเดียว

• หลีกเลี่ยงความเสี่ยงจาก SHA-1

• ลดต้นทุนการเก็บข้อมูล

จึงถือเป็นการประนีประนอมทางวิศวกรรมที่มีเหตุผลอย่างมาก

(Narayanan et al., Bitcoin and Cryptocurrency Technologies)

⸻

HASH160 กับแนวคิด Defense in Depth

ในโลกความปลอดภัยไซเบอร์

มีหลักการสำคัญชื่อว่า

Defense in Depth

หรือ

การป้องกันหลายชั้น

ตัวอย่างเช่น

บ้านหลังหนึ่งอาจมี

• รั้ว

• ประตู

• กุญแจ

• กล้องวงจรปิด

• สัญญาณกันขโมย

หากชั้นหนึ่งถูกเจาะ

ยังมีอีกหลายชั้นรองรับ

Bitcoin ใช้หลักการเดียวกัน

Layer 1

Elliptic Curve Cryptography

↓

Layer 2

SHA-256

↓

Layer 3

RIPEMD-160

↓

Layer 4

Checksum

↓

Layer 5

Base58Check

ผู้โจมตีจึงไม่ได้โจมตีเพียงจุดเดียว

แต่ต้องผ่านกำแพงหลายชั้นพร้อมกัน

(Anderson, Security Engineering)

⸻

ความงามทางคณิตศาสตร์ของ HASH160

สิ่งที่น่าสนใจคือ

SHA-256 และ RIPEMD-160 ถูกสร้างจากคนละตระกูลทางวิชาการ

SHA-256

พัฒนาโดย NSA

ภายใต้ตระกูล SHA-2

ส่วน RIPEMD-160

พัฒนาโดยกลุ่มนักวิจัยยุโรป

ภายใต้โครงการ RIPE

ทั้งสองใช้โครงสร้างภายในต่างกัน

มีกระบวนการผสมข้อมูล (Mixing Function)

แตกต่างกัน

มี Boolean Function แตกต่างกัน

มีเส้นทางการคำนวณแตกต่างกัน

ดังนั้นหากวันหนึ่งพบจุดอ่อนเชิงโครงสร้างในอัลกอริทึมหนึ่ง

อีกอัลกอริทึมหนึ่งอาจยังไม่ได้รับผลกระทบ

นี่คือแนวคิด

Cryptographic Diversity

หรือความหลากหลายเชิงคริปโตกราฟี

ซึ่งเป็นหลักการที่ยังได้รับการยอมรับมาจนถึงปัจจุบัน

(Ferguson, Schneier & Kohno, Cryptography Engineering)

⸻

Bitcoin Address ในฐานะ “ตัวระบุ” ไม่ใช่ “บัญชี”

อีกประเด็นที่มักเข้าใจผิดคือ

หลายคนคิดว่า Bitcoin Address คือบัญชีธนาคาร

แต่ในความเป็นจริง

Address เป็นเพียงตัวระบุทางคณิตศาสตร์

(Mathematical Identifier)

ในระบบ Bitcoin ไม่มีบัญชี

ไม่มีฐานข้อมูลกลาง

ไม่มีหมายเลขลูกค้า

ไม่มีเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ

มีเพียง

UTXO

(Unspent Transaction Output)

ซึ่งเป็นผลลัพธ์ทางบัญชีที่กระจายอยู่ทั่วเครือข่าย

Address จึงทำหน้าที่คล้าย

ปลายทางของสิทธิในการใช้เหรียญ

ไม่ใช่บัญชีที่เก็บเหรียญ

(Antonopoulos, Mastering Bitcoin)

⸻

จาก HASH160 สู่ Bech32 : วิวัฒนาการของ Address

เมื่อ SegWit ถูกนำมาใช้ในปี 2017

Bitcoin เริ่มเปลี่ยนจาก Base58Check ไปสู่ Bech32

Address รูปแบบใหม่จะเริ่มด้วย

bc1

เช่น

bc1qw508d6qejxtdg4y5r3zarvary0c5xw7kygt080

(BIP-0173)

ข้อดีคือ

• สั้นกว่า

• ตรวจจับข้อผิดพลาดได้ดีขึ้น

• รองรับ QR Code มีประสิทธิภาพมากขึ้น

• ลดความผิดพลาดจากการพิมพ์

• ประหยัดพื้นที่ในธุรกรรม

อย่างไรก็ตาม

เบื้องหลังยังคงใช้ HASH160 เป็นส่วนสำคัญอยู่เช่นเดิม

เพราะแนวคิดพื้นฐานของการใช้แฮชแทน Public Key ยังคงมีประโยชน์มหาศาล

(Pieter Wuille, BIP-0173)

⸻

มุมมองจากฟิสิกส์ของระบบซับซ้อน

หากมอง Bitcoin ผ่านกรอบของ Complex Adaptive Systems

HASH160 ไม่ได้เป็นเพียงฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์

แต่เป็นกลไกลดความซับซ้อนของเครือข่าย

หากผู้ใช้หลายร้อยล้านคนต้องแลกเปลี่ยน Public Key เต็มรูปแบบตลอดเวลา

ต้นทุนของระบบจะเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล

การย่อข้อมูลให้เหลือเพียง 160 บิต

ช่วยให้เครือข่ายขยายตัว (Scale) ได้ง่ายขึ้น

นี่คือหลักการเดียวกับที่พบในธรรมชาติ

ไม่ว่าจะเป็น

• DNA ที่บีบอัดข้อมูลชีวภาพ

• สมองที่บีบอัดข้อมูลประสาท

• ภาษา ที่บีบอัดความหมาย

• อินเทอร์เน็ต ที่บีบอัดแพ็กเก็ตข้อมูล

Bitcoin จึงไม่ได้เป็นเพียงระบบการเงิน

แต่เป็นระบบประมวลผลสารสนเทศขนาดใหญ่ที่ใช้หลักการเดียวกับระบบซับซ้อนในธรรมชาติ

(Steven Strogatz, Sync; Melanie Mitchell, Complexity)

⸻

บทสรุปเชิงปรัชญา

การใช้

SHA-256 → RIPEMD-160

อาจดูเหมือนรายละเอียดเล็ก ๆ ในโค้ดไม่กี่บรรทัด

แต่แท้จริงแล้วสะท้อนปรัชญาทั้งระบบของ Bitcoin

คือ

“เปิดเผยเท่าที่จำเป็น”

(Hide everything except what must be revealed)

Bitcoin ไม่เปิดเผย Private Key

ไม่เปิดเผย Public Key จนกว่าจะจำเป็น

ไม่เปิดเผยตัวตน

ไม่ต้องอาศัยความไว้วางใจ

แต่ใช้คณิตศาสตร์เป็นกลไกสร้างความเชื่อมั่น

HASH160 จึงไม่ใช่เพียงเทคนิคการเข้ารหัส

หากเป็นตัวอย่างของการออกแบบที่ผสาน

คณิตศาสตร์

วิทยาการคอมพิวเตอร์

ทฤษฎีสารสนเทศ

เศรษฐศาสตร์

และปรัชญา Cypherpunk

เข้าด้วยกันอย่างงดงาม

จนกลายเป็นหนึ่งในองค์ประกอบเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ Bitcoin สามารถดำรงอยู่และทำงานได้อย่างมั่นคงมากว่า 17 ปี โดยไม่ต้องพึ่งพาผู้ควบคุมจากศูนย์กลางใดเลย.

#Siamstr #nostr #bitcoin #BTC

Nostr notes by

gm, ☀️ is up. ⚡️ is up. ☕️ is up. ...

Submission by Pablo Mendoza Q: what makes a good photograph? A: ...

https://youtu.be/p1LO6uxy11I

We can now reveal & confirm that President William Ruto ...

People keep saying that

📰 **In this week's issue:** ...

I'm a bot dedicated to showcase the dreamy beauty of ...

I don’t know a single person outside of here who knows anything ...

🫡 GM ☕️⚡️🔥

A p2p OF that runs payments on lightning with zero platform fees. ...

I love meeting older surfers who tell me they surfed el zonte ...

Looks like I was wrong, thought it was 20k in 2022 🤷‍♂️ ...

Thank you. I must not have googled hard enough lol.

“Bitcoin is a hedge against inflation.” ...

the poster is brilliant sick!

Please quit voting. #democracy #massie #thomasmassie ...

Blackstone's private credit fund sees redemption requests of ...

📰 **In this week's issue:** 🌟 NEW YORK COURT WANTS ...

Agentic AI could disrupt the internet the way AI coding disrupted ...

Good point. The one thing everyone seems to agree on is that this ...

For the first time in 36 years, European Union and US flags are ...

Bitcoin long lost the narrative war to Monero. It will get TradFi ...

https://orangebible.com/

https://ordain.art/films

"second place is the first loser"

Bear market? You could (or should?) have chosen a more stable ...

📰 In this week's issue: ...

📰 In this week's issue: 🌟 NEW YORK COURT WANTS ...